Для ЕГУ канферэнцыя стала важнай міжнароднай пляцоўкай, якая дала магчымасць прыцягнуць увагу акадэмічнай супольнасці да рашэння беларускіх уладаў аб прызнанні ўніверсітэта «экстрэмісцкай арганізацыяй», а таксама да выклікаў, з якімі сутыкаюцца адукацыйныя ўстановы, адданыя прынцыпам акадэмічнай свабоды і дэмакратычным каштоўнасцям.
Звяртаючыся да міжнароднай акадэмічнай супольнасці, д-р Вілюс Шадаўскас падкрэсліў унікальную місію ЕГУ і значэнне яго дзейнасці для студэнтаў з Беларусі і іншых постсавецкіх краін. ЕГУ распрацаваў адмысловую адукацыйную мадэль, накіраваную на забеспячэнне доступу да еўрапейскай вышэйшай адукацыі для студэнтаў, якія ў іншых абставінах маглі б сутыкнуцца з істотнымі фінансавымі, моўнымі, сацыяльнымі або інстытуцыйнымі бар’ерамі.
Д-р Шадаўскас адзначыў, што місія ЕГУ выходзіць далёка за межы атрымання акадэмічнай кваліфікацыі. Універсітэт стварае магчымасці для інтэграцыі студэнтаў у шырэйшую еўрапейскую акадэмічную супольнасць, развіцця самастойнага і крытычнага мыслення, а таксама рэалізацыі адукацыйных і прафесійных перспектыў, якія ў іншых умовах маглі б заставацца для іх недасяжнымі.
Разважаючы пра вынікі рэалізацыі адукацыйнай місіі ЕГУ, рэктар падзяліўся асабліва значным назіраннем: сярод найбольш паспяховых студэнтаў універсітэта былі і тыя, хто, апынуўшыся перад складаным выбарам, здолеў перавесціся на навучанне ў іншыя літоўскія і еўрапейскія ўніверсітэты. Хоць такія рашэнні выклікаюць у супольнасці ЕГУ супярэчлівыя пачуцці, яны адначасова сведчаць пра эфектыўнасць адукацыйнай мадэлі ўніверсітэта. Забяспечваючы студэнтаў ведамі, навыкамі і акадэмічнай падрыхтоўкай, неабходнымі для працягу навучання ў іншых еўрапейскіх установах вышэйшай адукацыі, ЕГУ рэалізуе адну са сваіх асноўных мэт — адкрывае шлях да еўрапейскай вышэйшай адукацыі.
Адной з цэнтральных тэм выступлення д-ра Шадаўскаса сталі інстытуцыйная ўстойлівасць, здольнасць адаптавацца і адказнасць перад студэнтамі ва ўмовах палітычнага ціску і нявызначанасці.
Рашэнне беларускіх уладаў прызнаць ЕГУ «экстрэмісцкай арганізацыяй» стварыла дадатковыя выклікі для ўніверсітэта і яго супольнасці. Нягледзячы на гэта, ЕГУ застаецца адданым сваёй адукацыйнай місіі і, перш за ўсё, студэнтам, якія прынялі рашэнне працягнуць навучанне ва ўніверсітэце, а таксама тым, хто па-ранейшаму імкнецца скарыстацца магчымасцямі, якія ён прапануе.
Д-р Шадаўскас падкрэсліў, што інстытуцыйная ўстойлівасць азначае значна больш, чым проста здольнасць супрацьстаяць знешняму ціску. Яна патрабуе гнуткасці, гатоўнасці адаптавацца да зменлівых абставін і паслядоўнай адданасці людзям і каштоўнасцям, дзеля якіх існуе ўстанова. Для ЕГУ гэта азначае забеспячэнне бесперапыннасці адукацыйнага працэсу, захаванне магчымасцей для студэнтаў і імкненне не дапусціць, каб палітычныя выклікі паставілі пад пагрозу доўгатэрміновую місію ўніверсітэта.
Завяршаючы сваё выступленне, рэктар ЕГУ д-р Вілюс Шадаўскас пацвердзіў рашучасць універсітэта працягваць сваю дзейнасць у Літве і заставацца актыўнай часткай еўрапейскай супольнасці вышэйшай адукацыі:
«ЕГУ быў тут, ёсць тут і поўны рашучасці заставацца тут яшчэ доўгія гады».
Удзел універсітэта ў канферэнцыі, прысвечанай гадавіне Magna Charta Universitatum, стаў важным крокам у прыцягненні ўвагі міжнароднай акадэмічнай супольнасці да досведу ЕГУ і выклікаў, з якімі ён сутыкаецца. Ён таксама падкрэсліў значэнне міжнароднай акадэмічнай салідарнасці і агульнай адказнасці ўніверсітэтаў за абарону акадэмічнай свабоды, інстытуцыйнай аўтаноміі і забеспячэнне доступу да адукацыі.
На фоне таго, як у дыскусіях пра будучыню вышэйшай адукацыі ўсё больш увагі надаецца ўзаемасувязі паміж незалежнасцю ўніверсітэтаў і іх адказнасцю перад грамадствам, досвед ЕГУ служыць канкрэтным прыкладам таго, як акадэмічная ўстанова можа захоўваць вернасць сваёй місіі нават ва ўмовах надзвычай моцнага знешняга ціску.
Пра канферэнцыю
Міжнародная канферэнцыя, прысвечаная гадавіне Magna Charta Universitatum, «Beyond Resilience: Universities as Active Value-Driven Agents in a Changing World» («За межамі ўстойлівасці: універсітэты як актыўныя ўдзельнікі змен у свеце, што змяняецца, на аснове каштоўнасцей») праходзіла 15–16 кастрычніка 2026 года ў Вільні. Мерапрыемства, арганізаванае Універсітэтам Мікаласа Ромерыса ў супрацоўніцтве з Magna Charta Observatory, аб’яднала прадстаўнікоў міжнароднай акадэмічнай супольнасці для абмеркавання ролі ўніверсітэтаў ва ўмацаванні дэмакратычных грамадстваў, абароне акадэмічных каштоўнасцей і рэагаванні на сучасныя выклікі.
Крыніца фотаздымкаў: сайт Універсітэта Мікаласа Ромерыса.
