«Разуменне свабоды прыходзіць у пары з духоўным разняволеннем».
– айцец А. Надсан
У 2026 годзе мы адзначаем 100-годдзе з дня нараджэння айца Аляксандра Надсана (1926–2015) — святара, перакладчыка, даследчыка, культурнага і духоўнага лідара беларускай эміграцыі, апостала беларускасці на Захадзе. Ягоны значны ўнёсак уключае даследаванні беларускіх старадрукаў і кітабаў, фундаментальныя манаграфіі па гісторыі рэлігіі, а таксама пераклады з грэчаскай мовы корпуса літургічных тэкстаў візантыйскага абраду. Айцец Надсан быў адным з заснавальнікаў і шматгадовым дырэктарам Бібліятэкі Скарыны — важнага цэнтра беларускай культуры і навукі на Захадзе. Як Апостальскі візітатар для беларусаў замежжа, ён падтрымліваў цесныя сувязі з беларускімі дыяспарнымі супольнасцямі па ўсім свеце і першым арганізаваў дастаўку медыцынскай дапамогі з-за мяжы пацярпелым ад Чарнобыльскай катастрофы ў Беларусі.
Мы запрашаем даследчыкаў, навукоўцаў, выкладчыкаў і грамадскіх дзеячаў узяць удзел у акадэмічнай канферэнцыі «Разуменне свабоды». Чытанні ў гонар стагоддзя айца Аляксандра Надсана», арганізаванай Еўрапейскім гуманітарным універсітэтам у партнёрстве з Беларускай бібліятэкай і музеем імя Францішка Скарыны (Лондан). Мэта канферэнцыі — прыцягнуць увагу даследчыкаў да вывучэння жыцця, ролі і акадэмічнай спадчыны айца Надсана, а таксама даць магчымасць абмеркаваць развіццё архіўных і бібліятэчных даследаванняў і даследаванняў беларускай дыяспары.
Прыблізныя тэматычныя напрамкі:
• Духоўная і асветніцкая дзейнасць айца А. Надсана
• Беларуская дыяспара і яе роля ў ХХ стагоддзі
• Перакладчыцкая і выдавецкая дзейнасць: унёсак у развіццё беларускай мовы і культуры
• Адукацыйная і архіўна-бібліятэчная праца (кніжная, архіўная і музейная калекцыі Скарынаўскай бібліятэкі)
• Беларуская ідэнтычнасць у асяроддзі эміграцыі
• Успаміны і сведчанні сучаснікаў
Умовы ўдзелу:
Заяўка на даклад павінна ўключаць назву, кароткую анатацыю (да 300 словаў) і інфармацыю пра аўтара (імя, месца працы / прыналежнасць да ўстановы, кантактны адрас).
Мовы канферэнцыі: беларуская, англійская, літоўская, польская.
Тэрмін падачы заяўкі: 15 лютага 2026 года ўключна
Паведамленне аб прыняцці будзе даслана ўдзельнікам да 1 сакавіка
Заяўкі і запыты дасылайце на адрас: library@skaryna.org.uk
